വേരുകൾക്ക് വേണ്ടത് വെളിച്ചമാണ് – ഡോ സെമിച്ചൻ ജോസഫ്

ബാലാവകാശങ്ങളുടെ സാംസ്കാരിക വായന

കുട്ടികൾ ഒരു സ്വകാര്യസ്വത്തല്ല, മറിച്ച്, സമൂഹത്തിന്റെ നൈതികതയെ അളക്കുന്ന ഉരകല്ലാണ്; നിയമങ്ങളുടെ വരട്ടുതത്ത്വങ്ങൾക്കപ്പുറം സ്നേഹത്തിന്റെയും സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെയും പുതിയൊരു സാംസ്കാരികവായന ഇവിടെ അനിവാര്യമാകുന്നു.

“കുട്ടികൾ നാളെയുടെ വാഗ്ദാനങ്ങളല്ല, ഇന്നത്തെ യാഥാർഥ്യങ്ങളാണ്.” പ്രമുഖ ചിലിയൻ കവയിത്രിയും നയതന്ത്രജ്ഞയും നൊബേൽ സമ്മാന ജേതാവുമായ ഗബ്രിയേല മിസ്ട്രൽ കുട്ടികളെക്കുറിച്ച് പങ്കുവച്ച ഈ ആശയം പിന്നീട് ആഗോളവ്യാപകമായി ബാലാവകാശ പ്രവർത്തകരും യൂണിസെഫ് (UNICEF) പോലുള്ള പ്രസ്ഥാനങ്ങളും ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങി. ആധുനിക ഭരണഘടനാസങ്കല്പങ്ങളിലും സാമൂഹികശാസ്ത്ര സംവാദങ്ങളിലും ‘ബാലാവകാശങ്ങൾ’ എന്ന വിഷയം കേവലം ഒരു നിയമസംഹിതയ്ക്കപ്പുറം ഒരു ജനതയുടെ മാനവികവികാസത്തിന്റെ അളവുകോലായി ഇന്നു മാറിയിരിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ചരിത്രപരമായി രൂപപ്പെട്ടുവന്ന സംരക്ഷണനിയമങ്ങളും കൺവെൻഷനുകളും നിലനിൽക്കുമ്പോഴും ആഗോളതലത്തിലും പ്രാദേശികമായും കുട്ടികൾ നേരിടുന്ന പീഡനങ്ങളും അവകാശലംഘനങ്ങളും ഒരുകാര്യം അടിവരയിടുന്നു: ബാലാവകാശങ്ങളുടെ കേവലമായ ഒരു നിയമവായനയല്ല, മറിച്ച്, സമൂഹത്തിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള സാംസ്കാരിക മനസ്സിനെക്കൂടി നവീകരിക്കുന്ന ഒരു പുനർവായനയാണ് ഇന്ന് അനിവാര്യം. ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ കുട്ടിക്കാലം എന്ന സങ്കല്പത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ പരിണാമം, സമകാലിക പ്രതിസന്ധികൾ, നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥ നേരിടുന്ന വെല്ലുവിളികൾ, ഭാവിയിലേക്ക് ആവശ്യമായ സമഗ്രമായ പരിഷ്കാരങ്ങൾ എന്നിവ വിമർശനാത്മകമായി പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ചരിത്രപരമായി പരിശോധിക്കുമ്പോൾ, ‘കുട്ടിക്കാലം’ എന്ന അവസ്ഥയെ സവിശേഷമായ സംരക്ഷണവും കരുതലും സ്വാതന്ത്ര്യവും ആവശ്യമുള്ള ഒരു ഘട്ടമായി മാനവചരിത്രം എപ്പോഴും അടയാളപ്പെടുത്തിയിരുന്നില്ല എന്നു കാണാം. വ്യവസായവിപ്ലവത്തിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ കുട്ടികൾ വെറും ‘ചെറിയ മുതിർന്നവർ’ മാത്രമായി പരിഗണിക്കപ്പെടുകയും ഫാക്ടറികളിലും കൽക്കരിഖനികളിലും ക്രൂരമായ തൊഴിൽചൂഷണത്തിന് ഇരയാവുകയും ചെയ്തു. ഈ അവസ്ഥയ്ക്ക് മാറ്റംവരുത്താൻ 1924-ലെ ജനീവ പ്രഖ്യാപനവും തുടർന്ന് 1989-ൽ രൂപീകൃതമായ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ബാലാവകാശ കൺവെൻഷനും (UNCRC) നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു. ഇന്ത്യൻ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഭരണഘടനയുടെ അനുച്ഛേദം 21A, 24 എന്നിവയ്ക്ക് പുറമേ, പോക്സോ നിയമം (POCSO Act, 2012), ജുവനൈൽ ജസ്റ്റിസ് ആക്ട് (2015) എന്നിവ കുട്ടികളുടെ അതിജീവനം, വികസനം, സംരക്ഷണം, പങ്കാളിത്തം എന്നിവ ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ വലിയൊരു നിയമപരമായ പരിണാമം സൃഷ്ടിച്ചു.

എന്നാൽ, പുരോഗമനപരമായ ഈ നിയമസംഹിതകളെല്ലാം നിലനിൽക്കുമ്പോഴും അവ നടപ്പിലാക്കേണ്ട സമൂഹത്തിന്റെ ‘സാംസ്കാരിക ബോധം’ ഇന്നും പല വൈരുധ്യങ്ങളിലും കുടുങ്ങിക്കിടക്കുകയാണ്. നമ്മുടെ സംസ്കാരത്തിൽ പലപ്പോഴും കുട്ടികളെ ഒരു സ്വതന്ത്രവ്യക്തിയായി കാണുന്നതിനുപകരം, മാതാപിതാക്കളുടെയോ കുടുംബത്തിന്റെയോ ഒരു ‘സ്വകാര്യസ്വത്ത്’ ആയിട്ടാണ് പൊതുവേ പരിഗണിക്കുന്നത്. “അടക്കമില്ലാത്തവനെ അടിയൊതുക്കണം” എന്ന തരത്തിലുള്ള പരമ്പരാഗത സാംസ്കാരികബോധ്യങ്ങൾ കുട്ടികൾക്കെതിരെയുള്ള ശാരീരിക-മാനസിക പീഡനങ്ങളെയും അവരുടെ സ്വയംഭരണാവകാശത്തെ ഹനിക്കുന്നതിനെയും ഇപ്പോഴും ന്യായീകരിക്കുന്നു. നിയമവും സംസ്കാരവും തമ്മിലുള്ള ഈ വലിയ അകലമാണ് ആധുനികസമൂഹത്തിൽ ബാലാവകാശങ്ങൾ നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ പ്രതിസന്ധി.

ഡിജിറ്റൽയുഗത്തിന്റെ കടന്നുവരവ് കുട്ടികളുടെ അവകാശ സംരക്ഷണമേഖലയിൽ പുതിയതും സങ്കീർണവുമായ വെല്ലുവിളികളാണ് ഉയർത്തുന്നത്. സൈബർ ഇടങ്ങളിലെ ചതിക്കുഴികൾ, ഓൺലൈൻ ബാലപീഡന സാമഗ്രികളുടെ (CSAM) വ്യാപനം, ഡിജിറ്റൽ ബുള്ളിയിംഗ് എന്നിവ കുട്ടികളുടെ സുരക്ഷിതത്വത്തെ വലിയ തോതിൽ ബാധിക്കുന്നു. ഡിജിറ്റൽ സാക്ഷരതയുടെയും കൃത്യമായ രക്ഷാകർതൃ മേൽനോട്ടത്തിന്റെയും അഭാവംമൂലം കുട്ടികൾ പലപ്പോഴും സൈബർ കുറ്റകൃത്യങ്ങളുടെ ഇരകളോ അല്ലെങ്കിൽ അറിയാതെതന്നെ അതിന്റെ ഭാഗമോ ആയി മാറുന്നുണ്ട്. അതോടൊപ്പം, കോർപ്പറേറ്റ് വിപണികൾ കുട്ടികളെ ലക്ഷ്യമിട്ട് നടത്തുന്ന അനിയന്ത്രിതമായ പരസ്യങ്ങളും ഉപഭോഗസംസ്കാരവും അവരുടെ സ്വാഭാവികമായ മാനസികവികാസത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

നിയമങ്ങൾ എത്ര ശക്തമാണെങ്കിലും, അവ നടപ്പിലാക്കേണ്ട നീതിന്യായവ്യവസ്ഥ ഇന്നു നേരിടുന്ന പ്രതിസന്ധികൾ ഈ രംഗത്തെ വെല്ലുവിളികളുടെ ആഴംകൂട്ടുന്നു. പ്രത്യേക കോടതികൾ നിലവിലുണ്ടെങ്കിൽ പോലും കേസുകളുടെ കുന്നുകൂടലും കാലതാമസവും കാരണം ഇരകളായ കുട്ടികൾക്ക് യഥാസമയം നീതി ലഭിക്കുന്നില്ല എന്നത് ഒരു യാഥാർഥ്യമാണ്. വിചാരണവേളകളിൽ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളിലും കോടതികളിലും കുട്ടികളോട് പുലർത്തേണ്ട ശിശുസൗഹൃദ സമീപനം പൂർണമായി നടപ്പിലാകാത്തത് കുട്ടികളിൽ ‘ദ്വിതീയ പീഡനം’ (Secondary victimization) ഉണ്ടാക്കുന്നു. ദീർഘിച്ച നിയമപോരാട്ടങ്ങൾക്കിടയിൽ പ്രതികളുടെ സ്വാധീനത്താൽ സാക്ഷികൾ കൂറുമാറുന്നതും ഇരകളുടെ കുടുംബങ്ങൾ ഒത്തുതീർപ്പുകൾക്ക് നിർബന്ധിതരാകുന്നതും നമ്മുടെ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയുടെ വലിയൊരു പോരായ്മയാണ്.

ഭാവിയിൽ ഈ രംഗത്ത് ഘടനാപരമായ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാകണമെങ്കിൽ സമഗ്രമായ പരിഷ്കാരങ്ങൾ അനിവാര്യമാണ്. കേവലം ശിക്ഷാനിയമങ്ങൾ കർശനമാക്കിയത് കൊണ്ടുമാത്രം പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് ശാശ്വത പരിഹാരമാകില്ല; മറിച്ച്, വിദ്യാലയങ്ങളിലെ പാഠ്യപദ്ധതികളിൽ നിർബന്ധിത ലൈംഗികവിദ്യാഭ്യാസവും ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശ ബോധവൽക്കരണവും ഉൾപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട്. അതോടൊപ്പം, നിർമിതബുദ്ധി (Artificial Intelligence) ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യകൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് ഓൺലൈൻ പീഡനങ്ങളെ തടയാനുള്ള ശക്തമായ സൈബർ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങൾ രൂപീകരിക്കണം. നീതിന്യായ പ്രക്രിയ കൂടുതൽ ശിശുസൗഹൃദമാക്കാനും പോക്സോ കേസുകൾ നിശ്ചിത സമയത്തിനകം തീർപ്പാക്കാനും അതിവേഗ കോടതികളുടെ (Fast-track courts) പ്രവർത്തനം കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമാക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ചുരുക്കത്തിൽ, ബാലാവകാശ സംരക്ഷണം എന്നത് പോലീസിന്റെയോ കോടതികളുടെയോ മാത്രം ഉത്തരവാദിത്വമല്ല, മറിച്ച്, അതു സമൂഹത്തിന്റെ ഒട്ടാകെയുള്ള സാംസ്കാരികപുരോഗതിയുടെ ഭാഗമായി മാറണം. കുട്ടിയെ കേവലം ഒരു സംരക്ഷണ വസ്തുവായി കാണാതെ, അവരെ ആദരവോടെയും അവകാശങ്ങളുള്ള ഒരു സ്വതന്ത്രവ്യക്തിയായും കാണാൻ നമ്മുടെ കുടുംബങ്ങളും പൊതുസമൂഹവും സന്നദ്ധമാകേണ്ടതുണ്ട്. ഭയമില്ലാതെ വളരാൻ കഴിയുന്ന, സ്വന്തം ശബ്ദമുയർത്താൻ സ്വാതന്ത്ര്യമുള്ള ഒരു സാമൂഹികാന്തരീക്ഷം ഒരുക്കുമ്പോൾ മാത്രമേ ബാലാവകാശങ്ങൾ അതിന്റെ പൂർണമായ അർഥത്തിൽ സാർഥകമാവുകയുള്ളൂ. നിയമങ്ങളുടെ വരട്ടുതത്ത്വങ്ങളിൽനിന്ന് കുട്ടികളെ സ്നേഹത്തോടെയും മാനവികതയോടെയും കാണുന്ന ഒരു പുതിയ സാംസ്കാരിക വായനയിലേക്ക് നമ്മുടെ സമൂഹം വളരേണ്ടതുണ്ട്.

(മൂവാറ്റുപുഴ നിർമല കോളെജിലെ സാമൂഹ്യപ്രവർത്തന വിഭാഗം അസിസ്റ്റന്റ് പ്രഫസറും പരിശീലകനും കൗൺസിലറും, സ്മാർട്ട് ഇന്ത്യാ ഫൗണ്ടേഷൻ എന്ന സന്നദ്ധ സംഘടനയുടെ സഹസ്ഥാപകനുമാണ് ലേഖകൻ).