സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ ‘ദൈവ’ക്കളികൾ

ജോർജ് പട്ടേരി
ജമീമ, ക്രിക്കറ്റ്, വിശ്വാസം
സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ ‘ദൈവ’ക്കളികൾ

ഇന്ത്യൻ വനിതാ ക്രിക്കറ്റ് ടീമിന്റെ ലോകകപ്പ് വിജയത്തിന്റെ തിളക്കത്തിനിടയിലും ജമീമ റോഡ്രിഗസിന്റെ വിശ്വാസസാക്ഷ്യം വിവാദമാക്കപ്പെടുമ്പോൾ, അത് ഇന്ത്യയിലെ മതസ്വാതന്ത്ര്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കകളാണ് പങ്കുവയ്ക്കുന്നത്. വിജയത്തിനു നന്ദി പറഞ്ഞതിന്റെ പേരിൽ ഒരു താരം നേരിടേണ്ടി വന്ന അസഹിഷ്ണുതയുടെ രാഷ്ട്രീയത്തെയും, അതിനെതിരെ കായികലോകം നൽകുന്ന ഒത്തൊരുമയുടെ സന്ദേശത്തെയും കുറിച്ചുള്ള നിരീക്ഷണം.

2025 നവംബറിലെ ആദ്യ ആഴ്ച ഇന്ത്യയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം അവിസ്മരണീയമായ ഒന്നായിരുന്നു. ഇന്ത്യൻ വനിതാ ക്രിക്കറ്റ് ടീം ലോകകപ്പ് കിരീടം ചൂടിയത് രാജ്യത്തിന് എക്കാലവും അഭിമാനിക്കാവുന്ന നേട്ടമാണ്. ഇത് വെറുമൊരു കായികവിജയം മാത്രമായിരുന്നില്ല; മറിച്ച്, പരമ്പരാഗതമായ സാമൂഹികവേലിക്കെട്ടുകളെയും മുൻവിധികളെയും അതിജീവിച്ച്, നിശ്ചയദാർഢ്യത്തോടെയും പ്രസരിപ്പോടെയും സ്വന്തം ഇടം നേടിയെടുക്കുന്ന ഇന്ത്യൻ സ്ത്രീത്വത്തിന്റെ വിളംബരം കൂടിയായിരുന്നു.

ഈ വിജയഗാഥയിൽ ജമീമ റോഡ്രിഗസ് എഴുതിച്ചേർത്തത് സമാനതകളില്ലാത്ത ഒരു ‘അത്ഭുത’ അധ്യായമാണ്. സെമിഫൈനലിൽ ഓസ്‌ട്രേലിയ ഉയർത്തിയ 338 റൺസിന്റെ കൂറ്റൻ വിജയലക്ഷ്യം പിന്തുടരുമ്പോൾ, അസാധ്യമെന്നു തോന്നിയ ഒരു ദൗത്യം ഏറ്റെടുത്ത് ജമീമ ക്രീസിൽ നിലയുറപ്പിച്ചു. വ്യക്തിപരമായ വെല്ലുവിളികളും, മതപരിവർത്തനം ആരോപിച്ച് ചില സംഘടനകൾ കുടുംബത്തിനെതിരെ ഉയർത്തിയ വിവാദങ്ങളും സൃഷ്ടിച്ച മാനസിക സമ്മർദങ്ങൾക്കിടയിലും അവൾ പതറിയില്ല. തന്റെ ശക്തിയുടെയും ആത്മവിശ്വാസത്തിന്റെയും ഉറവിടം യേശുക്രിസ്തുവിലുള്ള അടിയുറച്ച വിശ്വാസമാണെന്ന് ആ യുവതി സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തി.

“നിശ്ശബ്ദമായിരിക്കൂ, നിങ്ങളുടെ ദൈവം നിങ്ങൾക്കുവേണ്ടി യുദ്ധം ചെയ്യും” എന്ന ബൈബിൾ വാക്യം ഉദ്ധരിച്ചുകൊണ്ട്, ആ നിർണായക നിമിഷങ്ങളിൽ തന്നെ നയിച്ചത് തന്റെ വിശ്വാസമാണെന്നു ജമീമ ധൈര്യപൂർവം ലോകത്തോടു പറഞ്ഞു. ഒരു കളിക്കാരി, ഒരു സ്ത്രീ, ടീമംഗം എന്നീ നിലകളിൽ താൻ അനുഭവിച്ച ആത്മീയബലത്തെക്കുറിച്ച് അവർക്ക് മൗനം പാലിക്കാനാവുമായിരുന്നില്ല. അതൊരു വ്യക്തിപരമായ സാക്ഷ്യമായിരുന്നു. എന്നാൽ, ഈ വെളിപ്പെടുത്തലിനെത്തുടർന്ന് സാമൂഹികമാധ്യമങ്ങളിൽ  അരങ്ങേറിയത് അസഹിഷ്ണുതയുടെ ഘോഷയാത്രയാണ്.

വിശ്വാസത്തിന്റെ നേർത്ത രേഖകൾ

പൊതുചർച്ചകളിൽ ‘മതവികാരം’ എന്നത് തൊട്ടാൽ പൊള്ളുന്ന വിഷയമായി മാറിയ ഇന്ത്യയിൽ, ഇത്തരം വ്യക്തിപരമായ വിശ്വാസപ്രഖ്യാപനങ്ങൾപോലും സംശയദൃഷ്ടിയോടെയാണ് വീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നത്. തന്റെ സാക്ഷ്യം എന്നത് മറ്റൊരു മതത്തെയോ ദൈവത്തെയോ നിന്ദിക്കലല്ല, മറിച്ച് സ്വന്തം വിശ്വാസത്തോടുള്ള നന്ദിപ്രകടനം മാത്രമാണെന്ന് ജമീമയ്ക്ക് ബോധ്യപ്പെടുത്തേണ്ടി വരുന്ന സാഹചര്യം ദൗർഭാഗ്യകരമാണ്.

തന്റെ വിശ്വാസത്തിൽ പൂർണമായ ബോധ്യം ഉള്ള ഒരാൾക്ക് മറ്റൊരാളുടെ വിശ്വാസപ്രകടനത്തെ ഭയപ്പെടേണ്ട കാര്യമില്ല. എന്നാൽ, വടക്കേ ഇന്ത്യയിലടക്കം ആരാധനാലയങ്ങൾക്കു നേരെ നടക്കുന്ന അതിക്രമങ്ങളും ആൾക്കൂട്ട കൊലപാതകങ്ങളും വിരൽചൂണ്ടുന്നത് ‘ഹിന്ദുത്വ’ത്തിന്റെ പേരിൽ ഭൂരിപക്ഷവാദത്തെ ആളിക്കത്തിക്കാനുള്ള ബോധപൂർവമായ ശ്രമങ്ങളിലേക്കാണ്. ഭരണഘടനയുടെ 25-ാം അനുച്ഛേദം ഓരോ പൗരനും ഇഷ്ടമുള്ള മതം വിശ്വസിക്കാനും പ്രചരിപ്പിക്കാനും, അല്ലെങ്കിൽ ഒന്നിലും വിശ്വസിക്കാതിരിക്കാനുമുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ, സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ ‘കാവിപ്പട’യ്ക്ക് ഈ ഭരണഘടനാ തത്വങ്ങളോടല്ല, മറിച്ച് അസഹിഷ്ണുതയോടാണ് കൂറ്. ഹിന്ദുമതത്തിനുള്ളിലെ വ്യാഖ്യാനങ്ങളുടെയും ആചാരങ്ങളുടെയും സമ്പന്നമായ വൈവിധ്യംപോലും അവർക്ക് അസഹനീയമാണ്.  ഏഴു പതിറ്റാണ്ടുകൾ പിന്നിട്ട സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയിൽ, ഒരു കായികതാരം തന്റെ വിജയത്തിന് ദൈവത്തോട് നന്ദി പറയുന്നതിനെപ്പോലും ആക്രമിക്കുന്നത് എന്ത് യുക്തിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ്?

കുമ്പസാരങ്ങളും വ്യാഖ്യാനങ്ങളും

വിശ്വാസപരമായ ഏറ്റുപറച്ചിലുകൾക്ക് അതിന്റേതായ മൂല്യമുണ്ട്. അതു യുക്തിക്ക് നിരക്കുന്നതാവണമെന്നില്ല, മറിച്ച് തികച്ചും വൈകാരികവും വ്യക്തിപരവുമായ അനുഭവമാണത്. ജമീമയുടെ വാക്കുകൾ, കളിയിലെ സമ്മർദഘട്ടങ്ങളെ അതിജീവിക്കാൻ അവർക്കു ലഭിച്ച ആത്മീയപിന്തുണയുടെ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തൽ മാത്രമാണ്. അതൊരു മതപ്രഭാഷണമല്ല, മറിച്ച് ഒരു കായികതാരത്തിന്റെ ആത്മാവിഷ്കാരമാണ്.

എന്നാൽ, ഇവിടെ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട മറ്റൊരു വശമുണ്ട്. ചില സുവിശേഷ ഗ്രൂപ്പുകൾ തിരുവെഴുത്തുകളെ സന്ദർഭത്തിൽനിന്ന് അടർത്തിയെടുത്ത് വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന രീതിയും വിമർശിക്കപ്പെടേണ്ടതാണ്. മതഗ്രന്ഥങ്ങളിലെ വരികൾ അക്ഷരാർഥത്തിൽ എടുത്തുപയോഗിക്കുമ്പോൾ അതു പലപ്പോഴും തെറ്റുദ്ധാരണകൾക്ക് വഴിവയ്ക്കാറുണ്ട്. വിനോബ ഭാവെ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയതുപോലെ, വാക്കിന്റെ അർഥത്തെയല്ല, മറിച്ച് അതിലെ ‘ധ്വനി’യെയാണ് നാം ഉൾക്കൊള്ളേണ്ടത്. ജമീമയുടെ കാര്യത്തിൽ, ആ വിശ്വാസം അവർക്ക് നൽകിയ കരുത്തിനെയാണ് നാം കാണേണ്ടത്, അല്ലാതെ അതിലെ മതപരമായ ചട്ടക്കൂടുകളെയല്ല.

വൈവിധ്യമാണ് സൗന്ദര്യം

ജമീമയുടെ വിശ്വാസത്തെ അവരുടെ സഹതാരങ്ങൾ ബഹുമാനിക്കുകയും അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഒരു ടീം എന്ന നിലയിൽ അവരുടെ കെട്ടുറപ്പിനെ അതു ബാധിച്ചില്ല. ഹർമൻപ്രീത് കൗറും സംഘവും കാണിച്ചുതരുന്നത് ഇന്ത്യയുടെ യഥാർഥ മതേതര മുഖമാണ്. വൈവിധ്യങ്ങൾക്കിടയിലും ഒന്നിച്ചുനിൽക്കാനുള്ള കഴിവാണ് ഒരു ടീമിനെ വിജയിപ്പിക്കുന്നത്. എന്നാൽ, മതരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ വക്താക്കൾക്ക് മനസ്സിലാകാത്തതും ഈ ‘സ്പോർട്സ്മാൻ സ്പിരിറ്റ്’ ആണ്.

ദൈവം ഇന്ത്യയുടെ പക്ഷം പിടിച്ചുവെന്നോ, ഓസ്ട്രേലിയയെ കൈവിട്ടുവെന്നോ കരുതുന്നത് ബാലിശമാണ്. പഴയനിയമത്തിലെ പല ഗ്രന്ഥങ്ങളിലും ഇസ്രായേലിന്റെ ശത്രുക്കളെ ദൈവത്തിന്റെ ശത്രുക്കളായി ചിത്രീകരിക്കുന്നതായി കാണാം. ഇത്തരം അക്ഷരാർഥത്തിലുള്ള വായനകൾ അശാസ്ത്രീയവും അപകടകരവുമാണ്. സ്വന്തം ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കായി വിശുദ്ധഗ്രന്ഥങ്ങളെ വ്യാഖ്യാനിക്കുമ്പോൾ, ഫലത്തിൽ നാം ശത്രുക്കളെ സൃഷ്ടിക്കുകയും ദൈവത്തെ നമ്മുടെ വ്യക്തിപരമായ യുദ്ധങ്ങളിലേക്ക് വലിച്ചിഴക്കുന്നതിനും തുല്യമാണ്. ജമീമയുടെ വാക്കുകൾ ഓസ്ട്രേലിയൻ താരങ്ങളെയോ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ താരങ്ങളെയോ വേദനിപ്പിച്ചില്ല, കാരണം അവർ അതിനെ ഒരു താരത്തിന്റെ വ്യക്തിപരമായ വിശ്വാസമായി മാത്രം കണ്ടു. എന്നാൽ, ഇവിടെയുള്ള സൈബർ ആൾക്കൂട്ടം അതിൽ വർഗീയതയുടെ വിഷം കലർത്താൻ ശ്രമിച്ചു.

ഇന്ത്യയിൽ മതങ്ങളെക്കുറിച്ചും അവയുടെ ഗ്രന്ഥങ്ങളെക്കുറിച്ചുമുള്ള ശാസ്ത്രീയപഠനത്തിന് ഇടമില്ലാതായിരിക്കുന്നു. ഭൂരിപക്ഷരാഷ്ട്രീയം മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകാനുള്ള ഒരു ഉപകരണമായി മതം മാറിയിരിക്കുന്നു. ജമീമയ്‌ക്കെതിരെ കല്ലെറിയുന്നതിനുപകരം, ഇന്ത്യൻ വനിതാടീമിന്റെ കളിയിൽനിന്നും സർഗാത്മകതയിൽനിന്നും നാം പഠിക്കണം.  കളി (Play) എന്നതിനെ  ഗൗരവകരമായ ഒരു ജ്ഞാനശാസ്ത്ര ഉപകരണമായി കാണാൻ നമുക്ക് കഴിയണം. ഇയാൻ ടി. റാംസി തന്റെ ‘The Logic of Religious Language’  എന്ന കൃതിയിൽ പറയുന്നതുപോലെ, മതപരമായ ഭാഷ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു എന്നു മനസ്സിലാക്കാൻ നമ്മുടെ സമൂഹത്തിന് ഇനിയും സാധിച്ചിട്ടില്ല. സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ ആക്രോശങ്ങൾക്കിടയിലും ജമീമയും ഇന്ത്യൻ ടീമും നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത് വലിയൊരു പാഠമാണ്: വിശ്വാസങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമായിരിക്കുമ്പോഴും, ലക്ഷ്യത്തിലേക്കുള്ള യാത്രയിൽ നമുക്ക് ഒന്നിച്ചുനിൽക്കാം. ക്രിക്കറ്റ് എന്ന കളിയിലെ ആത്മാവിനെ ‘മതപരിവർത്തന’ ഗൂഗ്ലി കൊണ്ട് ബൗൾ ചെയ്യാൻ അവർ അനുവദിച്ചില്ല എന്നതുതന്നെയാണ് ഈ വിജയത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സൗന്ദര്യം.

*********

(പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ വിശ്വഭാരതി സർവകലാശാലയിലെ തത്വശാസ്ത്രത്തിന്റെയും താരതമ്യ ദൈവശാസ്ത്രത്തിന്റെയും  മുൻ പ്രഫസറാണ് ലേഖകൻ )