ശരീരങ്ങളുടെ ആൾരൂപങ്ങൾ

ശരീരങ്ങളുടെ ആൾരൂപങ്ങൾ

ബുക്കർ പുരസ്കാരം നേടിയെങ്കിലും, മികച്ചൊരു സാഹിത്യസൃഷ്ടിയായി ഇതിനെ വിലയിരുത്താൻ പ്രയാസമാണ്. ആധുനിക മനുഷ്യന്റെ ആന്തരിക സംഘർഷങ്ങളെ തൊട്ടുനോക്കാൻപോലും ശ്രമിക്കാതെ, വേഗതയേറിയതും എന്നാൽ ഊർജരഹിതവുമായ ഒരു ആഖ്യാനശൈലിയാണ് നോവലിസ്റ്റ് സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. പുരസ്കാരങ്ങൾ പലപ്പോഴും സാഹിത്യത്തിന്റെ ഗുണമേന്മയുടെ അളവുകോലല്ല എന്ന സത്യം ഈ വായന ഓർമിപ്പിക്കുന്നു.

ഈ വർഷത്തെ ബുക്കർ പുരസ്കാരത്തിന്റെ തിളക്കവുമായി എന്റെ വായനയുടെ മേശപ്പുറത്തെത്തിയ ഡേവിഡ് സാലായുടെ ‘ഫ്ലെഷ്’ (Flesh) എന്ന നോവലിലൂടെയുള്ള സഞ്ചാരം ഒരേസമയം കൗതുകകരവും നിരാശാജനകവുമാണ്. ഹംഗറിയിലെ ഒരു ഫ്ലാറ്റിൽ, അമ്മയുടെ തണലിൽ ഒതുങ്ങിക്കൂടിയ ഇഷ്വാൻ എന്ന കൗമാരക്കാരനിൽനിന്ന് മധ്യവയസ്ക്കനിലേക്കുള്ള വളർച്ചയാണ് നോവലിന്റെ പ്രമേയപരിസരം. ഏകാന്തതയുടെ ദ്വീപിൽ, മൗനം വരിച്ചുകഴിയുന്ന ഒരു ബാല്യമായിരുന്നു അവന്റേത്.

കൗമാരസഹജമായ കൗതുകങ്ങൾക്കിടയിൽ, കൂട്ടുകാരനൊപ്പം ഒരു പെൺകുട്ടിയെ തേടിപ്പോകുന്ന ഇഷ്വാനിൽ നിന്നാണ് കഥയുടെ സംഘർഷങ്ങൾ മുളപൊട്ടുന്നത്. ലൈംഗികതയെക്കുറിച്ചുള്ള സംഭാഷണങ്ങൾക്കൊടുവിൽ, ആ പെൺകുട്ടി മടികൂടാതെ അവനെ ശരീരബന്ധത്തിന് ക്ഷണിക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ, ആ നിർണായക നിമിഷത്തിൽ അനുഭവപ്പെടുന്ന പരാജയം—ശാരീരികമായ ആ തളർച്ച—അവനെ വല്ലാതെ മുറിവേൽപ്പിക്കുന്നു. അപകർഷതയുടെ ആഴങ്ങളിലേക്ക് വീണുപോകുന്ന ഇഷ്വാൻ കൂടുതൽ ഒറ്റപ്പെടലുകളിലേക്ക് ചുരുങ്ങുകയാണ്.

പിന്നീട്, അമ്മയുടെ പ്രായമുള്ള അയൽക്കാരിയുമായുള്ള ചങ്ങാത്തം അവന്റെ ജീവിതത്തെ മാറ്റിമറിക്കുന്നു. സൂപ്പർ മാർക്കറ്റിലേക്കുള്ള യാത്രകൾക്കിടയിൽ വളർന്ന ആ അടുപ്പം, ആ സ്ത്രീയുടെ മുൻകൈയിൽ ലൈംഗികബന്ധത്തിലേക്ക് വളരുന്നു. ഇഷ്വാനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം അതൊരു ആദ്യാനുഭവമായിരുന്നു. എന്നാൽ, കാലക്രമേണ ആ സ്ത്രീ കാണിക്കുന്ന വിമുഖത അവനെ അസ്വസ്ഥനാക്കുന്നുണ്ട്.

കാമനകളുടെ മുറിവേറ്റ വാശിയുമായി അവരുടെ ഫ്ലാറ്റിലേക്ക് അതിക്രമിച്ചു കയറുന്ന ഇഷ്വാനെ തടയുന്നത് ഹൃദ്രോഗിയായ അവരുടെ ഭർത്താവാണ്. തുടർന്നുണ്ടാകുന്ന മൽപ്പിടുത്തത്തിൽ പടിക്കെട്ടുകളിൽനിന്ന് വീണ് അയാൾ മരിക്കുന്നതോടെ ഇഷ്വാന്റെ ജീവിതം കുട്ടികൾക്കുള്ള തടവറയിലാകുന്നു. “Sex is a non-verbal experience.” എന്ന് സാലായ് ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ പറഞ്ഞത് എത്ര അർത്ഥവത്താണ്. നോവലിലെ ഈ ഭാഗങ്ങൾ അതീവ സൂക്ഷ്മമായ രതിയുടെ ആവിഷ്കാരങ്ങളാണ് (Erotic). വാക്കുകൾക്ക് പിടിതരാത്ത അനുഭവമായി രതി മാറുന്നതും, അത് എഴുതി ഫലിപ്പിക്കുന്നതിലെ കൈയടക്കവും സാലായിൽ കാണാം.

നിസ്സംഗതയുടെ ‘ഓക്കെ‘ (OK)

ശിക്ഷാകാലാവധിക്കുശേഷം ഇഷ്വാൻ എത്തിപ്പെടുന്നത് പട്ടാളത്തിലേക്കാണ്. ഇറാഖ് യുദ്ധത്തിന്റെ കനലുകളിലൂടെ നടന്നും, പിന്നീട് യൂറോപ്പിലെ രാഷ്ട്രീയ മാറ്റങ്ങളുടെ ഒഴുക്കിൽപ്പെട്ട് ഇംഗ്ലണ്ടിലെത്തിയും അവൻ ജീവിതം കരുപ്പിടിപ്പിക്കുന്നു. സമ്പന്നതയുടെ നടുവിൽ നിൽക്കുമ്പോഴും, മുതിർന്ന സ്ത്രീകൾ ഉൾപ്പെടെ പലരുമായും പ്രണയത്തിലും രതിയിലും ഏർപ്പെടുമ്പോഴും, ഇഷ്വാൻ ആന്തരികമായി ശൂന്യനാണ്. മധ്യവയസ്സിൽ അമ്മയുടെ അടുത്തെത്തി, അവരുടെ മരണത്തിന് സാക്ഷിയാകുമ്പോഴും അവനെ പൊതിയുന്നത് അതേ ഏകാന്തതയാണ്.

“Our existence is a physical experience before anything else” എന്ന സാലായുടെ ദർശനം നോവലിലുടനീളം നിഴലിക്കുന്നുണ്ട്. ‘ഫ്ലെഷ്’ (Flesh) എന്ന പേര് സൂചിപ്പിക്കുംപോലെ, ശരീരത്തിന്റെ കാമനകളാൽ തൃപ്തനാകാൻ വിധിക്കപ്പെട്ടവനാണോ ആധുനികമനുഷ്യൻ? അതോ പുതിയകാലം അത്തരമൊരു യാന്ത്രികതയിലേക്ക് ചുരുങ്ങുകയാണോ?

നിർഭാഗ്യവശാൽ, വായനക്കാരനിൽ അത്തരം ചോദ്യങ്ങളുണർത്താനോ അസ്വസ്ഥമാക്കാനോ ഈ കൃതിക്ക് കഴിയുന്നില്ല. ഇഷ്വാന്റെ ജീവിതത്തിലെ കുടിയേറ്റവും യുദ്ധവുമെല്ലാം കേവലം പശ്ചാത്തലങ്ങൾ മാത്രമായി ഒതുങ്ങിപ്പോകുന്നു. നോവലിസ്റ്റ് ബോധപൂർവം അവഗണിച്ചതുപോലെ, ഇഷ്വാൻ എന്ന വ്യക്തിക്ക് കൃത്യമായൊരു രൂപരേഖ നൽകാനും സാലായ് മടിക്കുന്നു.

ഈ നോവലിലെ ഏറ്റവും കൗതുകകരമായ, എന്നാൽ വിരസമായ കാര്യം നായകന്റെ നിസ്സംഗതയാണ്. അഞ്ഞൂറോളം തവണ ‘OK’ എന്ന വാക്ക് ഈ കൃതിയിൽ ആവർത്തിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടത്രെ. ജീവിതത്തെ ഗൗരവമായി കാണാത്ത, ഒന്നിനോടും പ്രതിപത്തിയില്ലാത്ത ഒരു തലമുറയുടെ അടയാളമായിരിക്കാം ഈ ‘ഓക്കെ’.

വായനയുടെ ബാക്കിപത്രം

ബുക്കർ പുരസ്കാരം നേടിയെങ്കിലും, മികച്ചൊരു സാഹിത്യസൃഷ്ടിയായി ഇതിനെ വിലയിരുത്താൻ പ്രയാസമാണ്. ആധുനിക മനുഷ്യന്റെ ആന്തരിക സംഘർഷങ്ങളെ തൊട്ടുനോക്കാൻപോലും ശ്രമിക്കാതെ, വേഗതയേറിയതും എന്നാൽ ഊർജരഹിതവുമായ ഒരു ആഖ്യാനശൈലിയാണ് നോവലിസ്റ്റ് സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. പുരസ്കാരങ്ങൾ പലപ്പോഴും സാഹിത്യത്തിന്റെ ഗുണമേന്മയുടെ അളവുകോലല്ല എന്ന സത്യം ഈ വായന ഓർമിപ്പിക്കുന്നു.

കനേഡിയൻ – ഹംഗേറിയൻ എഴുത്തുകാരനാണ് ഡേവിഡ് സാലായ് (David Szalay). അച്ഛൻ ഹംഗേറിയനും അമ്മ കാനഡക്കാരിയും. ‘London and the South East’, ‘All That Man Is’, ‘Turbulence’ തുടങ്ങിയവയാണ് പ്രധാന കൃതികൾ. ആധുനികകാലത്തെ പൗരുഷത്തിന്റെ (Masculinity) കഥാകാരൻ എന്നാണ് അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നത്. 2016-ലെ ബുക്കർ ചുരുക്കപ്പട്ടികയിൽ ‘All That Man Is’ ഇടംപിടിച്ചിരുന്നു.

അർഥങ്ങളുടെ സൂക്ഷ്മവഴികൾ

“വാക്കുകളെ കൃത്യതയോടെ മൊഴിമാറ്റാൻ യന്ത്രങ്ങൾക്ക് സാധിച്ചേക്കാം. എന്നാൽ, അർഥത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മതലങ്ങളിലേക്ക് ഇറങ്ങിച്ചെന്ന്, നൂറുകണക്കിന് സാധ്യതകളിൽനിന്ന് ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായത് തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള വിവേകം അവയ്‌ക്കില്ല.” യന്ത്രങ്ങൾക്ക് മനുഷ്യന്റെ സർഗാത്മകതയെ എത്രത്തോളം അനുകരിക്കാനാവും എന്ന ചോദ്യത്തിന് ഡേവിഡ് ബെല്ലോസ് നൽകിയ മറുപടിയാണിത്. കേവലമൊരു ഉത്തരത്തിനപ്പുറം, പരിഭാഷയെന്ന കലയുടെ മാനിഫെസ്റ്റോ കൂടിയായിരുന്നു ആ വാക്കുകൾ.

പ്രിൻസ്ടൺ സർവകലാശാലയിലെ ഫ്രഞ്ച് സാഹിത്യവിഭാഗം പ്രഫസറും വിഖ്യാത പരിഭാഷകനുമായിരുന്ന ബെല്ലോസ്, ഭാഷകളുടെ അതിരുകൾ മായ്ച്ചുകളഞ്ഞ പ്രതിഭയായിരുന്നു. ഫ്രഞ്ച് നോവലിസ്റ്റ് ഴോർഷ് പെരകിന്റെ ‘ലൈഫ്: എ യൂസേഴ്സ് മാന്വൽ’ (Life: A User’s Manual), ഇസ്മായിൽ കദാരെയുടെ ‘പിരമിഡ്’ (The Pyramid) തുടങ്ങിയ വിശ്വസാഹിത്യ കൃതികൾക്ക് ഇംഗ്ലീഷിൽ പുനർജന്മം നൽകിയത് ബെല്ലോസാണ്. കദാരെയുടെ രചനകൾക്ക് അദ്ദേഹം നൽകിയ മികച്ച വിവർത്തനങ്ങളെ മുൻനിറുത്തി, 2005-ൽ പ്രഥമ ‘മാൻ ബുക്കർ ഇന്റർനാഷണൽ’ പുരസ്കാരം അദ്ദേഹത്തെ തേടിയെത്തിയിരുന്നു.

വിവർത്തനകലയെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൗലികചിന്തകളാണ്  Is That a Fish in Your Ear?, Who Owns This Sentence? എന്നീ കൃതികൾ. വിക്തോർ യൂഗോയുടെ ബൃഹദ്‌നോവലായ ‘ലേ മിസറാബ്‌ളേ’യുടെ (Les Misérables) ചരിത്രം പറയുന്ന The Novel of the Century എന്ന ബെല്ലോസിന്റെ രചന വേറിട്ടൊരു വായനാനുഭവമാണ്. ഒരു നോവലിന് എപ്രകാരം ഒരു ജീവചരിത്രം സാധ്യമാകും എന്ന അപൂർവമായ സാഹിത്യാന്വേഷണമായിരുന്നു ആ കൃതി.

കഴിഞ്ഞ ഒക്ടോബർ 26-ന് ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസിലൂടെയാണ് ബെല്ലോസിന്റെ വിയോഗവാർത്ത പുറംലോകമറിഞ്ഞത്. എഴുപതാം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം വിടവാങ്ങുമ്പോൾ, ലോകസാഹിത്യത്തിനു നഷ്ടമാകുന്നത് വാക്കുകൾക്കിടയിലെ മൗനത്തെപ്പോലും വിവർത്തനംചെയ്യാൻ കെൽപ്പുള്ള ഒരു വലിയ മനുഷ്യനെയാണ്.

ക്ലാസിക്കുകളുടെ നിഴലിൽ ഒരു പുതിയ കഥായാത്ര

അടുത്തിടെ വായിച്ച മികച്ചൊരു കഥയാണ് The New Dialogue of the Dogs. വെനസ്വേലൻ സാഹിത്യഭാവനയുടെ കരുത്തുറ്റ ശബ്ദമായ റോഡ്രിഗോ ബ്ലാങ്കോ കാൽദെറോൺ ആണ് ഈ കഥയുടെ ശില്പി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ Sacrifices എന്ന കഥാസമാഹാരത്തിലാണ് ഈ രചന ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. സ്പാനിഷ് ഭാഷയുടെ അതിരുകൾ കടന്ന് തോമസ് ബൺസ്റ്റെഡ് എന്ന പരിഭാഷകനിലൂടെയാണ് ഈ അക്ഷരങ്ങൾ ഇംഗ്ലീഷിലേക്ക് മൊഴിമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ഒ. ഹെൻറി പുരസ്കാരം നേടിയ The Mad People of Paris ഉൾപ്പെടെ ഏഴു മികച്ച കഥകളാണ് ഈ സമാഹാരത്തിലുള്ളത്.

വിശ്വസാഹിത്യത്തിലെ ഇതിഹാസമായ മിഗ്വേൽ ഡി സെർവാന്തസിന്റെ ഇതേ പേരിലുള്ള പ്രശസ്തമായ നോവല്ലയുടെ ചുവടുപിടിച്ചാണ് കാൽദെറോൺ ഈ കഥ മെനഞ്ഞിരിക്കുന്നത് എന്നത് കൗതുകകരമാണ്. സെർവാന്തസ് തന്റെ രചനയിലൂടെ സൗഹൃദത്തിന്റെ വേറിട്ട ഭാവങ്ങൾ വരച്ചിട്ടപ്പോൾ, സ്പാനിഷ് സാഹിത്യത്തിലെ ഈ നവീനപ്രതിഭ സമാനമായ ചില മനുഷ്യബന്ധങ്ങളെ പുതിയ കാലത്ത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.

ഡോൺ ക്വിഹോട്ടെ എന്ന സെർവാന്തസിന്റെ മാസ്റ്റർപീസ് നോവലിന്റെ ഒരു ഫോട്ടോഗ്രാഫിക് ആവിഷ്കാരം ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് കഥയുടെ വികാസം. അതോടൊപ്പം, ആധുനികകാലത്തെ മനുഷ്യബന്ധങ്ങളുടെ സങ്കീർണമായ പരിണാമങ്ങളെയും കഥാകൃത്ത് അനാവരണംചെയ്യുന്നുണ്ട്. മിഥ്യയും യാഥാർഥ്യവും ഇടകലരുന്ന, വായനക്കാരനെ ചിന്തയുടെ പുതിയ തലങ്ങളിലെത്തിക്കുന്ന ഒരു ആഖ്യാനരീതിയാണ് കാൽദെറോൺ ഇതിൽ സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.

നാലുനൂറ്റാണ്ടുകൾക്കിപ്പുറവും ആധുനിക സ്പാനിഷ് സാഹിത്യത്തിൽ ഡോൺ ക്വിഹോട്ടെ ചെലുത്തുന്ന സ്വാധീനം എത്രമാത്രം വലുതാണെന്ന തിരിച്ചറിവാണ് ഈ കഥ നൽകുന്ന ഏറ്റവും വലിയ വിസ്മയം. ഈ ചെറുകഥയിലെ കഥാപാത്രങ്ങളെ തമ്മിൽ കൂട്ടിയിണക്കുന്ന കണ്ണിയായി നാനൂറ് വർഷം പഴക്കമുള്ള ആ നോവൽ മാറുന്നു. “ഡോൺ ക്വിഹോട്ടെ വായിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് മറ്റുള്ളവർ വീമ്പുപറയുമ്പോൾ, അതു പഠിച്ചയാളാണെന്ന് എനിക്കു പറയാൻ കഴിയും,” എന്ന വരികളോടെയാണ് കഥ ആരംഭിക്കുന്നതുതന്നെ.

പുതുകാല ചെറുകഥയുടെ സൗന്ദര്യശാസ്ത്രം കൃത്യമായി പാലിക്കുന്ന ഒന്നാണ് ഈ രചന. ഉപരിപ്ലവമായ കാഴ്ചകൾക്കപ്പുറം, ആഴങ്ങളിലേക്ക് ലെൻസ് തിരിക്കുന്ന സൂക്ഷ്മദർശിനിയായി ഈ കഥ മാറുന്നു. വിസ്മയം ജനിപ്പിക്കുന്ന ഇത്തരം സൂക്ഷ്മനോട്ടങ്ങളാണ് പുതിയ കാലത്തെ കഥകളെ വേറിട്ടുനിറുത്തുന്നത്.

The Night, Simpatía തുടങ്ങിയ നോവലുകളിലൂടെ ലോകവായനയുടെ ഭൂപടത്തിൽ ഇടംനേടിയ എഴുത്തുകാരനാണ് റോഡ്രിഗോ ബ്ലാങ്കോ കാൽദെറോൺ. കഴിഞ്ഞവർഷത്തെ ഇന്റർനാഷണൽ ബുക്കർ പ്രൈസിന്റെ ഫൈനൽ പട്ടികയിൽ ‘സിംപതിയ’ ഇടംപിടിച്ചിരുന്നു. 2019-ലെ മരിയോ വർഗാസ് യോസ പ്രൈസ് ‘ദി നൈറ്റ്’ എന്ന നോവലിനായിരുന്നു. വർത്തമാനകാല സ്പാനിഷ് സാഹിത്യത്തിലെ ഈ പേര് വരുംകാലങ്ങളിലും വായനാലോകത്ത് സജീവമായി നിലനിൽക്കുമെന്ന് ഉറപ്പാണ്.

വാക്കുകൾക്ക് മുറിവേൽക്കില്ല; റുഷ്ദി വീണ്ടും വരുന്നു

സൽമാൻ റുഷ്ദിയുടെ തൂലികയിൽനിന്ന് മറ്റൊരു പുസ്തകംകൂടി പിറവിയെടുത്തിരിക്കുന്നു; The Eleventh Hour എന്ന കഥാസമാഹാരം. ആ പുസ്തകം കൺമുന്നിലെത്തുമ്പോൾ മനസ്സ് അനിർവചനീയമായൊരു സന്തോഷത്താൽ നിറയുന്നു; ഒപ്പം വലിയൊരു ആശ്വാസത്താലും.

അക്ഷരങ്ങളുടെ ലോകത്തേക്ക് റുഷ്ദിക്ക് മടങ്ങിയെത്താൻ കഴിഞ്ഞുവെന്നത് ലഘുവായൊരു കാര്യമല്ല. 2022 ഓഗസ്റ്റ് 12-ലെ ആ കറുത്ത വെള്ളിയാഴ്ച, ന്യൂയോർക്കിലെ ആംഫിതിയേറ്ററിലുണ്ടായ ക്രൂരമായ ആക്രമണത്തോടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ എഴുത്തുജീവിതത്തിന് തിരശ്ശീല വീഴുമോ എന്നു ലോകം ഭയന്നിരുന്നു. മരണത്തിന്റെ തൊട്ടരികെ വരെ എത്തിയ ആ അനുഭവത്തെ മുൻനിറുത്തി, ഒരുവർഷം മുമ്പ് അദ്ദേഹം ‘നൈഫ്’ (Knife) എന്ന പുസ്തകമെഴുതിയിരുന്നു. എന്നാൽ, ആത്മകഥാപരമായ ആ രചനയ്ക്കപ്പുറം തികച്ചും സർഗാത്മകമായ ഭാവനയുടെ ലോകത്തേക്ക് അദ്ദേഹത്തിന് ഇനി മടങ്ങാനാവുമോ എന്ന ആശങ്ക അപ്പോഴും ബാക്കിനിന്നു. ഇപ്പോഴിതാ അതും സംഭവിച്ചിരിക്കുന്നു. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള റുഷ്ദി വായനക്കാർക്ക് ഇതൊരു ആഘോഷവേളയാണ്. ഇത് ആവിഷ്കാരസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ ഉജ്ജ്വലമായ വിജയപ്രഖ്യാപനം കൂടിയാണ്.

1988-ൽ, തന്റെ നാൽപ്പത്തിയൊന്നാം വയസ്സിലാണ് വിവാദങ്ങൾക്കു തിരികൊളുത്തിയ ‘സാത്താനിക് വേഴ്സസ്’ റുഷ്ദി പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തുന്നത്. അന്നുതൊട്ട് മരണത്തിന്റെ നിഴലിലായിരുന്നു ആ ജീവിതം. നീണ്ട മൂന്നര പതിറ്റാണ്ട്; വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യം നഷ്ടപ്പെട്ട്, കർശനമായ സുരക്ഷാവലയങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ശ്വാസംമുട്ടിയ നാളുകൾ. ആവിഷ്കാരസ്വാതന്ത്ര്യം എന്ന ആശയത്തിന് അദ്ദേഹം നൽകിയ വലിയ വിലയായിരുന്നു അത്. എന്നിട്ടും അദ്ദേഹം തളർന്നില്ല. ഭീഷണികൾ ഒഴിഞ്ഞുതുടങ്ങിയെന്ന വിശ്വാസത്തിൽ 2015 മുതൽ അമേരിക്കയിൽ സ്വൈരജീവിതം നയിക്കവേയാണ്, ഷട്ടോക്വ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ വേദിയിൽ വിധിയാ ക്രൂരകൃത്യം നടപ്പിലാക്കിയത്. വേദിയിലേക്ക് പാഞ്ഞുകയറിയ അക്രമി റുഷ്ദിയെ തുരുതുരെ കുത്തിയും വെട്ടിയും പരിക്കേൽപ്പിച്ചു. വെറും ഇരുപത്തിയേഴ് സെക്കന്റുകൾകൊണ്ട് അയാൾ തകർത്തത് മൂന്നരപതിറ്റാണ്ടുകൊണ്ട് പടുത്തുയർത്തിയ കരുതലിന്റെ കോട്ടയായിരുന്നു.

നീണ്ട ചികിത്സകൾക്കൊടുവിൽ റുഷ്ദി ജീവിതത്തിലേക്ക് നടന്നുകയറി. സർഗാത്മകതയ്ക്ക് മേൽ പോറലേൽപ്പിക്കാൻ മതഭ്രാന്തിന്റെ കഠാരകൾക്കാവില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം തെളിയിച്ചു. ഭാഷയാണ് തന്റെ ആയുധമെന്നും, അതിന് മതവെറിയുടെ ആയുധങ്ങളെക്കാൾ മൂർച്ചയുണ്ടെന്നും ലോകം തിരിച്ചറിഞ്ഞ നിമിഷങ്ങളായിരുന്നു അത്.

ഇപ്പോഴിതാ, അഞ്ചു കഥകളുടെ സമാഹാരവുമായി റുഷ്ദി വീണ്ടും വായനക്കാർക്ക് മുന്നിലെത്തിയിരിക്കുന്നു. ഇതിൽ മൂന്നെണ്ണം 2022-ലെ ആക്രമണത്തിനുശേഷം എഴുതിയവയാണ്. ആക്രമണത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിനു വലതു കണ്ണിന്റെ കാഴ്ച നഷ്ടമായിരുന്നു; കരളിനും ഇടതുകൈയ്ക്കും സാരമായ ക്ഷതമേറ്റു. എന്നാൽ, ഈ ശാരീരിക അവശതകൾക്കൊന്നും ആ സർഗശേഷിയെ തളർത്താനായില്ലെന്ന തിരിച്ചറിവ് നൽകുന്ന ആശ്വാസം ചെറുതല്ല. റുഷ്ദി കുറിക്കുന്ന ഓരോ വരിയും ആവിഷ്കാരസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ വിജയമാണ്; ഒപ്പം ലോകത്തിന്റെ തന്നെയും.

പത്രാധിപരുടെ കൈയൊപ്പ്

“‘ജെയെപ്പോലൊരാൾ’ എന്നൊരു രചന എം.ടിയുടെ പരിഗണനയ്ക്കെത്തി. കൈയെഴുത്തുപ്രതിയിലൂടെ കണ്ണോടിച്ചപ്പോൾ എഡിറ്ററുടെ മുഖം തെളിഞ്ഞു. അങ്ങേയറ്റം ഹൃദ്യമായ രചന. പ്രസിദ്ധീകരണാർഹമെന്നു മനസ്സു പറഞ്ഞു. പക്ഷേ, ശീർഷകത്തിൽ വല്ലാത്തൊരു കല്ലുകടി. അതു മാറ്റിയേ തീരൂ. എം.ടി കുറച്ചിട ആലോചിച്ചിരുന്ന  ശേഷം തലക്കെട്ടു വെട്ടി പകരം മറ്റൊന്നെഴുതി. ആഴ്ചപ്പതിപ്പിൽ അച്ചടിച്ചുവന്നപ്പോൾ ഏറെ ശ്രദ്ധേയമായ രചനയായി അത്. എം.ടി തലക്കെട്ട് പരിഷ്കരിച്ചത് ഇങ്ങനെയാണ് – ‘അപരൻ’. രചയിതാവ് സാക്ഷാൽ പത്മരാജനും.”

പത്രാധിപരായ എം.ടി.യുടെ മാന്ത്രികസ്പർശംകൊണ്ട് തിളക്കം വർധിച്ച, അല്ലെങ്കിൽ ചരിത്രമായ ഇത്തരം അനേകം രചനകളുടെ ഉള്ളറക്കഥകൾ ഡോ.കെ.ശ്രീകുമാർ രചിച്ച എം.ടി.യുടെ ജീവചരിത്രത്തിൽ വിശദമായി പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട്. മലയാള കഥാസാഹിത്യത്തെ കൈപിടിച്ചു നടത്തിയ പത്രാധിപരുടെ ഇടപെടലുകളെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവുകൾ വായനക്കാർക്ക് സമ്മാനിക്കുന്ന കൃതിയാണിത്. (എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ – ജീവചരിത്രം, ഡോ. കെ. ശ്രീകുമാർ, മാതൃഭൂമി ബുക്സ്)