വിപ്ലവത്തിന്റെ കാൽപ്പെരുമാറ്റം – സെഡ്രിക് പ്രകാശ്
അധികാരത്തിന്റെ കോട്ടകൊത്തളങ്ങളെ വിറപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഇന്ത്യൻ യുവത തെരുവിലിറങ്ങുമ്പോൾ, അതൊരു പുതുചരിത്രത്തിന്റെ പിറവിയാകുന്നു. അഴിമതിക്കും വിദ്വേഷരാഷ്ട്രീയത്തിനുമെതിരെ രാജ്യത്തുടനീളം ആഞ്ഞടിക്കുന്ന വിദ്യാർഥിപ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെ ഉൾപ്പൊരുളുകളിലൂടെ…
തെരുവുകളിൽ അലയടിച്ച വിദ്യാർഥി-യുവജന പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെ പൊള്ളുന്ന ചൂടിൽ, ഒടുവിൽ ജൂലൈ ഇരുപത്തിയഞ്ചിന് ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് വിദ്യാഭ്യാസമന്ത്രി ധർമ്മേന്ദ്ര പ്രധാൻ രാജിവച്ചൊഴിയുമ്പോൾ അതു കേവലമൊരു അധികാരമാറ്റമായിരുന്നില്ല; മറിച്ച്, വ്യവസ്ഥിതിക്കെതിരായ ജനകീയമുന്നേറ്റത്തിന്റെ അനിവാര്യമായ ആദ്യവിജയമായിരുന്നു. അധികാരത്തിന്റെ ഇടനാഴികളിൽ കോർപ്പറേറ്റുകൾക്കും വലതുപക്ഷ സംഘടനകൾക്കും കോടിക്കണക്കിനുരൂപ ഒഴുക്കിയ ഒരു ഭരണാധികാരിയുടെ പതനം, വരാനിരിക്കുന്ന വലിയ മാറ്റങ്ങളുടെ തുടക്കം മാത്രമാണ്—മഞ്ഞുമലയുടെ ഒരറ്റം മാത്രം.
എന്നാൽ, എരിതീയിൽനിന്ന് വറചട്ടിയിലേക്കുള്ള പതനമാണോ ഈ മാറ്റം? പ്രധാന്റെ പിൻഗാമിയായി മറ്റൊരു തീവ്ര ഹിന്ദുത്വവാദിയായ പ്രഹ്ലാദ് ജോഷി അവരോധിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, അതു നിലവിലുള്ള പ്രതിസന്ധികൾക്ക് യാതൊരുവിധ പരിഹാരവുമാകുന്നില്ല. യുദ്ധമുഖത്ത് കുടുങ്ങിപ്പോയ മെഡിക്കൽ വിദ്യാർഥികളെക്കുറിച്ച് അങ്ങേയറ്റം നിരുത്തരവാദപരമായി പ്രതികരിക്കുകയും, ബിൽക്കിസ് ബാനു കേസിലെ കൊടുംകുറ്റവാളികളുടെ മോചനത്തെപ്പോലും നിർലജ്ജം ന്യായീകരിക്കുകയുംചെയ്ത ഒരാൾ, ഇന്ത്യയുടെ ഭാവിയുവതയുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ അമരത്തെത്തുന്നത് ജനാധിപത്യത്തോടുള്ള കടുത്ത വെല്ലുവിളിയാണ്.
തെരുവുകളിലേക്കൊഴുകിയിറങ്ങിയ യൗവനത്തിന്റെ ശബ്ദം അങ്ങേയറ്റം സ്പഷ്ടവും പ്രകമ്പനം കൊള്ളിക്കുന്നതുമായിരുന്നു. ഫാസിസത്തിന്റെ വിദ്വേഷരാഷ്ട്രീയത്തിനോ സങ്കുചിതത്വത്തിനോ തങ്ങളുടെ പ്രതീക്ഷകളെയും സ്വപ്നങ്ങളെയും റദ്ദ് ചെയ്യാനാകില്ലെന്ന് അവർ അസന്ദിഗ്ദ്ധമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. മതത്തിന്റെയും ജാതിയുടെയും അതിർവരമ്പുകൾ മായ്ച്ചുകളഞ്ഞുകൊണ്ട്, ഭരണഘടന നെഞ്ചോടുചേർത്ത് അവർ വിളിച്ചുപറഞ്ഞു: “നാം ഒന്നാണ്, നാം അതിജീവിക്കുകതന്നെചെയ്യും”. വഞ്ചനയുടെ രാഷ്ട്രീയതന്ത്രങ്ങൾക്കുമുന്നിൽ മുട്ടുമടക്കാത്ത ഒരു പുതുതലമുറയുടെ ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പായിരുന്നു ആ കാഴ്ച.
“വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം ആദ്യമായി, ഒരു ഇന്ത്യക്കാരിയായിരിക്കുന്നതിൽ വലിയ അഭിമാനം തോന്നുന്നു…” അരുന്ധതി റോയ് ‘ദി വയറി’ൽ നിരീക്ഷിച്ചതുപോലെ, പ്രതീക്ഷകൾ അസ്തമിച്ചുവെന്നു കരുതിയ ഒരു ചരിത്രസന്ധിയിലാണ് അവർ ഒഴുകിയെത്തിയത്. നിരായുധരും എന്നാൽ, വ്യവസ്ഥിതിക്ക് അങ്ങേയറ്റം അപകടകാരികളുമായ യുവജനങ്ങൾ തലസ്ഥാന നഗരിയെ അക്ഷരാർഥത്തിൽ പിടിച്ചുകുലുക്കി. തങ്ങളുടെ മാതാപിതാക്കൾ അടിയറവുവച്ച പൗരാവകാശങ്ങൾ തിരിച്ചുപിടിക്കാൻ, കരിഞ്ഞുപോകുന്ന തങ്ങളുടെ ഭാവിയെ സംരക്ഷിക്കാൻ അവർ സകല പ്രതിബന്ധങ്ങളെയും വകഞ്ഞുമാറ്റി ഒഴുകിയെത്തുകയായിരുന്നു.
അഹമ്മദാബാദ് മുതൽ ഡൽഹി വരെ, ഗ്രാമങ്ങളെന്നോ നഗരങ്ങളെന്നോ വ്യത്യാസമില്ലാതെ ഒരു രാജ്യം മുഴുവൻ തെരുവിലിറങ്ങുന്ന അവിശ്വസനീയമായ കാഴ്ചയാണ് പിന്നീട് ലോകം കണ്ടത്. വിലയ്ക്കെടുത്ത ആൾക്കൂട്ടമായിരുന്നില്ല അത്; മറിച്ച്, വിദ്യാഭ്യാസസമ്പ്രദായത്തിന്റെ തകർച്ചയിലും നീറ്റ് പരീക്ഷാ വിവാദങ്ങളിലും മനംനൊന്ത് ജീവനൊടുക്കിയ വിദ്യാർഥികൾക്കുവേണ്ടിയുള്ള, സ്വാഭാവികമായ ഒരു പൊട്ടിത്തെറിയായിരുന്നു. സമീപകാലത്ത് ശ്രീലങ്കയിലും നേപ്പാളിലും കണ്ടതുപോലെ, ഒരു ‘ഇന്ത്യൻ വസന്ത’ത്തിന്റെ ഉണർവുകൾ അതിൽ ദൃശ്യമായിരുന്നു. ഗുജറാത്ത് സർവകലാശാലയ്ക്കുമുന്നിൽ സായുധരായ പോലീസിനെ നോക്കുകുത്തിയാക്കി പാട്ടുപാടി നടന്ന വിദ്യാർഥികൾ, 1974-ലെ നവനിർമാൺ പ്രക്ഷോഭത്തിന്റെ സ്മരണകളെയാണ് തിരികെക്കൊണ്ടുവന്നത്.
“ഭാവിതലമുറയുടെ യഥാർഥ സൂക്ഷിപ്പുകാർ തങ്ങളാണെന്നു രാജ്യത്തെ യുവാക്കൾ തെളിയിക്കുന്ന മഹത്തായ നിമിഷങ്ങളാണിത്,” എന്ന് പ്രതാപ് ഭാനു മേത്ത ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നുണ്ട്. സർവാധിപത്യവും വർഗീയതയും ഭയവും മാത്രം ബാക്കിവച്ച മുതിർന്ന തലമുറയാൽ വഞ്ചിക്കപ്പെട്ട യുവത്വം തങ്ങളുടെ ഭാവി സ്വന്തം കൈകളിലെടുത്തിരിക്കുന്നു. സമ്പൂർണ അധികാരമെന്ന ഭരണകൂടത്തിന്റെ മിഥ്യാബോധത്തെ അവർ പരിഹാസ്യമാംവിധം തകർത്തുകളഞ്ഞു.
മുംബൈയിലെ ശിവാജി പാർക്കിൽ, പോലീസ് കസ്റ്റഡിയിലെടുത്ത യുവാക്കളെ നിറച്ച വാനിനുമുന്നിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് നിലയുറപ്പിച്ച റിയ ആഹിർ എന്ന പെൺകുട്ടി ഈ യുവമുന്നേറ്റത്തിന്റെ ധീരമായ പ്രതീകമാണ്. ഭരണകൂടത്തിന് നിരന്തരം സ്തുതിപാടിയ, എല്ലാം വിലയ്ക്കുവാങ്ങപ്പെട്ട ഗോദി മീഡിയകൾക്കുപോലും ഒടുവിൽ ഈ ജനകീയ യാഥാർഥ്യത്തിനുമുന്നിൽ കണ്ണടയ്ക്കാനായില്ല. ‘ദി ഗാർഡിയൻ’ വിശകലനം ചെയ്തതുപോലെ, വ്യാജ വാർത്തകളിലൂടെയും വിദ്വേഷ പ്രചാരണങ്ങളിലൂടെയും ജനങ്ങളെ വഴിതെറ്റിക്കാൻ ശ്രമിച്ച മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങളെ സോഷ്യൽമീഡിയയിലൂടെ യുവാക്കൾ തുറന്നുകാട്ടി. സ്വേച്ഛാധിപതികൾക്ക് മാധ്യമങ്ങളുടെ മൗനത്തെ വിലയ്ക്കുവാങ്ങാനാകാം, എന്നാൽ ജനങ്ങളുടെ ചോദ്യങ്ങളെ തടയാനാകില്ലെന്ന് കാലം തെളിയിക്കുന്നു.
ജൂലൈ ഇരുപതിലെ ‘സൻസദ് ചലോ’ മാർച്ച് സമീപകാല ചരിത്രത്തിലെതന്നെ ഒരു സുപ്രധാന വഴിത്തിരിവായിരുന്നു. ഭരണകൂടം വലിയ പരിഭ്രാന്തിയോടെയാണ് ഈ ജനമുന്നേറ്റത്തെ നേരിട്ടത്. ലാത്തിച്ചാർജും പെല്ലറ്റ് ഗണ്ണുകളും ഉപയോഗിച്ച് അവർ പ്രക്ഷോഭകാരികളെ വേട്ടയാടി. എന്നാൽ, സമാധാനപരമായി പ്രതിഷേധിക്കാനുള്ള പൗരന്റെ മൗലികാവകാശത്തെ സുപ്രീംകോടതിക്കുപോലും അടിവരയിട്ട് ഉറപ്പിക്കേണ്ടിവന്നു. സുപ്രീംകോടതി ജസ്റ്റിസ് ഉജ്ജൽ ഭുയാൻ ഒരു സ്മാരകപ്രഭാഷണത്തിൽ ഓർമിപ്പിച്ചതുപോലെ, വിയോജിക്കാനുള്ള അവകാശമാണ് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ജീവവായു. ചുരുങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ജനാധിപത്യ ഇടങ്ങളെ വീണ്ടെടുക്കാനുള്ള ജീവൻമരണ പോരാട്ടമാണ് ഇപ്പോൾ കാമ്പസുകളിലും തെരുവുകളിലും നടക്കുന്നത്.
ഇത് കേവലം വിദ്യാഭ്യാസ അവകാശങ്ങൾക്കുവേണ്ടിയുള്ള സമരം മാത്രമല്ല, രാജ്യത്തെ ഗ്രസിച്ച അഴിമതിയുടെ വേരുകൾ തേടിയുള്ള യാത്ര കൂടിയാണിത്. നോട്ടുനിരോധനം, ഇലക്ടറൽ ബോണ്ടുകൾ, പി.എം കെയേഴ്സ് ഫണ്ട് മുതൽ ഉന്നതങ്ങളിൽ നടക്കുന്ന വൻ അഴിമതികൾ വരെ ഇനി വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാതെ ചോദ്യംചെയ്യപ്പെടും. പൗരന്റെ വോട്ടവകാശത്തെപ്പോലും അട്ടിമറിക്കുന്ന ഇ.വി.എം കൃത്രിമത്വങ്ങൾക്കെതിരെ ഇനി ശക്തമായ പോരാട്ടമായിരിക്കും നടക്കുക. തടവിലാക്കപ്പെട്ട വിദ്യാർഥികളെ ഉപാധികളില്ലാതെ വിട്ടയക്കണമെന്നും, കള്ളക്കേസുകൾ പിൻവലിക്കണമെന്നുമുള്ള പ്രക്ഷോഭകാരികളുടെ അന്ത്യശാസനം ഭരണകൂടത്തിന്റെ നെഞ്ചിലേക്കാണ് തറയ്ക്കുന്നത്.
ചരിത്രത്തിലേക്ക് തിരിഞ്ഞുനോക്കാൻ ഇനി സമയമില്ല. ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവം മുതൽ ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യാ സമരം വരെയുള്ള ഓർമകൾ ഈ തെരുവുകൾക്ക് കരുത്തേകുന്നുണ്ട്. അതെ, വിപ്ലവം അതിന്റെ അനിവാര്യമായ പ്രയാണം തുടങ്ങിക്കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇനിയൊരു പിന്മാറ്റമില്ല.
(ലേഖകന്, അറിയപ്പെടുന്ന മനുഷ്യാവകാശ, സമാധാന പ്രവർത്തകനും എഴുത്തുകാരനുമാണ്.)
